3 อันดับสาเหตุที่ทำให้วีเนียร์ล้มเหลว สิ่งที่ต้องรู้ก่อนทำซ้ำ
สวัสดีครับ
ผมพัค จงอุค ผู้อำนวยการคลินิกทันตกรรมดรีม คังนัม อัพกูจอง
วันนี้จะขอพูดเรื่องที่ค่อนข้างหนักใจสักหน่อย
นั่นคือเรื่องความล้มเหลวของวีเนียร์
"ทำวีเนียร์แล้วแต่รู้สึกแปลกๆ"
"ครอบฟันดูเหมือนของปลอม"
"ดูไม่เข้ากับฟันซี่ข้างเคียง"
มีคนไข้จำนวนมากที่มาปรึกษาด้วยความกังวลแบบนี้
ตลอด 20 ปีที่ให้การรักษา
เมื่อฟังเรื่องราวของคนไข้ที่มาหาผมเพื่อทำการรักษาซ้ำ
ส่วนใหญ่มักมีสาเหตุคล้ายๆ กัน
วันนี้ผมจะสรุปสาเหตุเหล่านั้นให้เป็น 3 ข้อ
ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่กำลังจะทำวีเนียร์เป็นครั้งแรก
หรือผู้ที่กำลังคิดจะทำการรักษาซ้ำ
ขอให้อ่านจนจบนะครับ
ภาพที่ 1: สภาพก่อนเข้ารับการรักษาซ้ำ (บูรณะฟันเดิมที่ทึบแสงและดูไม่เป็นธรรมชาติ)
สาเหตุความล้มเหลวที่ 1: วิธีผลิตที่ทำให้ทึบแสง
เหตุผลสำคัญที่สุดที่ทำให้วีเนียร์หรือครอบฟันดูไม่เป็นธรรมชาติ
ก็คือเรื่องนี้
คือความทึบแสง
ฟันธรรมชาติจะมีแสงส่องผ่านได้
โดยเฉพาะขอบตัดที่ปลายฟัน
จะมีความใสจนรู้สึกถึงมิติความลึก
แต่ครอบฟันที่ผลิตจากบล็อกเซรามิกชิ้นเดียว
จะบดบังแสง
จึงดูแข็งทื่อและเหมือนของปลอม
สังเกตได้ชัดทั้งในภาพถ่ายและของจริง
แม้จะเป็นวัสดุเซรามิกล้วนเหมือนกัน
แต่ผลลัพธ์จะแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงตามวิธีการผลิต
การผลิตจากบล็อกชิ้นเดียวจะทำเป็นสีเดียวทั้งหมด
จึงไม่สามารถถ่ายทอดความแตกต่างของความใสในแต่ละส่วนได้
ในขณะที่วิธีบิลด์อัพหลายชั้น
จะเรียงซ้อนเซรามิกหลายชนิดขึ้นทีละชั้น
บริเวณคอฟันให้ทึบแสง
บริเวณกลางให้กึ่งใส
และบริเวณขอบตัดให้ใส
สร้างโครงสร้างเป็นชั้นๆ เหมือนฟันธรรมชาติ
แม้จะเป็นวัสดุเดียวกัน แต่ถ้าวิธีการผลิตต่างกัน
ผลลัพธ์ก็จะแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง
ภาพที่ 2: วีเนียร์ที่ทำการรักษาซ้ำให้ดูเป็นธรรมชาติ สวยงาม และมีความใส
สาเหตุความล้มเหลวที่ 2: รูปทรงหนาทึบไม่ปราณีต
แค่ปรับสีให้เข้ากันก็ดูเป็นธรรมชาติแล้วหรือ?
ไม่ใช่ครับ
หากรูปทรงหนาทึบ ต่อให้สีเข้ากันดีแค่ไหน
ก็ยังดูไม่เป็นธรรมชาติอยู่ดี
ฟันธรรมชาติมีรายละเอียดที่ประณีตอยู่มาก
เส้นโค้งของมุมฟันตามธรรมชาติที่เรียกว่าไลน์แองเกิล
เส้นแนวตั้งเล็กๆ ที่เรียกว่าลอบ (developmental lobe)
ไปจนถึงพื้นผิวสัมผัส
สิ่งเหล่านี้รวมกัน
จึงสร้างความรู้สึก "เป็นธรรมชาติ"
แต่ครอบฟันที่ทำจากบล็อกสำเร็จรูป
ยากที่จะถ่ายทอดรายละเอียดเหล่านี้ได้
ผลลัพธ์ที่ได้จึงดูหยาบ
และดูแปลกๆ อย่างบอกไม่ถูก
คนไข้หลายคนพูดว่า "รู้สึกแปลกๆ แต่บอกไม่ถูกว่าอะไร"
อยู่บ่อยครั้ง
ส่วนใหญ่แล้วเป็นปัญหาเรื่องรูปทรงนี่เอง
ช่างเซรามิกที่มีความชำนาญ
ต้องลงมือเรียงซ้อนทีละชั้นด้วยตัวเอง
รายละเอียดที่เหมือนฟันธรรมชาติจึงจะปรากฏขึ้นมาได้
ภาพที่ 3: เปรียบเทียบรายละเอียดรูปทรง
สาเหตุความล้มเหลวที่ 3: ไม่กลมกลืนกับฟันซี่ข้างเคียง
ถ้าดูวีเนียร์หรือครอบฟันเพียงซี่เดียวอาจดูโอเค
แต่พอใส่เข้าไปในช่องปากกลับดูแปลกไปในบางกรณี
ครอบฟันดูโดดเด่นแยกออกมาจากซี่อื่น
นี่คือปัญหาความกลมกลืนกับฟันซี่ข้างเคียง
สี ความใส รูปทรง และขนาดของฟันซี่ข้างเคียง
ต้องพิจารณาทั้งหมดนี้
ให้เชื่อมต่อกันเป็นภาพเดียวกัน
โดยเฉพาะเมื่อทำวีเนียร์ฟันหน้าเพียง 2 ซี่
ปัญหานี้จะยากที่สุด
ยากกว่าตอนทำ 6 ซี่ หรือ 8 ซี่
การทำเพียง 2 ซี่นั้นมีความยากสูงกว่ามาก
เพราะต้องเข้ากันได้อย่างสมบูรณ์
กับฟันธรรมชาติซี่ที่เหลือ
ดังนั้นตั้งแต่ขั้นตอนวินิจฉัย
จึงต้องวิเคราะห์สีและความใสของฟันซี่ข้างเคียงอย่างละเอียด
และออกแบบให้เข้ากันตามนั้น ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมาก
ภาพที่ 4: ผลลัพธ์สุดท้ายที่กลมกลืนกับฟันซี่ข้างเคียง
สามารถเปลี่ยนแปลงได้ด้วยการรักษาซ้ำ
หากคุณทำวีเนียร์หรือครอบฟันไปแล้ว
และรู้สึกว่ามันดูไม่เป็นธรรมชาติ
สามารถแก้ไขได้ด้วยการรักษาซ้ำ
วีเนียร์จะถอดออกอย่างปลอดภัยด้วยเลเซอร์
เลเซอร์จะสลายกาวยึดติด
และถอดวีเนียร์ออกโดยไม่ทำให้ฟันเสียหาย
ส่วนครอบฟันจะถอดออกด้วยวิธีตัด
ครอบฟันเก่ามักมีแรงยึดติดที่อ่อนลงแล้ว
จึงมักถอดออกได้ค่อนข้างง่าย
ภาพที่ 5: การถอดวีเนียร์ด้วยเลเซอร์
สิ่งสำคัญคือเรื่องนี้
ฟันที่ถูกกรอไปแล้วจะไม่งอกขึ้นมาใหม่
แต่จากสภาพปัจจุบัน
ก็ยังสามารถสร้างผลลัพธ์ที่ดีที่สุดได้
แม้จะเป็นวัสดุเซรามิกล้วนเหมือนกัน
แต่ถ้าผลิตใหม่ด้วยวิธีบิลด์อัพ
ฟันที่เคยทึบแสงก็จะใสขึ้น
รูปทรงที่เคยหนาทึบก็จะประณีตขึ้น
และฟันที่เคยดูโดดแยกออกมาก็จะเข้ากับซี่ข้างเคียงได้
ภาพที่ 6: วีเนียร์ที่เป็นธรรมชาติ
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ถ้ารักษาซ้ำต้องกรอฟันเพิ่มไหม?
ส่วนใหญ่แล้วแทบไม่จำเป็นต้องกรอเพิ่ม
เมื่อถอดครอบฟันเดิมออก
ก็จะเห็นสภาพฟันที่ถูกกรอไว้อยู่แล้ว
จึงผลิตครอบฟันใหม่จากสภาพนั้นเลย
โดยไม่จำเป็นต้องกรอเพิ่มมาก
แต่หากมีฟันผุซ้ำ
หรือสภาพการกรอเดิมไม่เหมาะสม
อาจจำเป็นต้องปรับแต่งเพิ่มเติมเล็กน้อย
ถาม: ตอนถอดวีเนียร์ออกจะเจ็บไหม?
เนื่องจากถอดออกด้วยเลเซอร์หลังฉีดยาชา
จึงแทบไม่มีความเจ็บปวด
เลเซอร์จะสลายเฉพาะกาวยึดติดเท่านั้น
โดยไม่ส่งผลกระทบต่อตัวฟัน
หากการรักษาเดิมกรอฟันน้อยที่สุด
การรักษาซ้ำก็จะไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพฟันมากนัก
ถาม: วีเนียร์แบบไหนมีโอกาสล้มเหลวต่ำ?
หัวใจสำคัญอยู่ที่วิธีการผลิต
เมื่อเทียบกับวิธีกัดจากบล็อกชิ้นเดียวในครั้งเดียว
วิธีบิลด์อัพที่ช่างเซรามิกผู้ชำนาญเรียงซ้อนหลายชั้น
จะให้ผลลัพธ์ที่เป็นธรรมชาติมากกว่า
นอกจากนี้ เวลาเลือกคลินิก ควรเลือกที่มีประสบการณ์การรักษาซ้ำมาก
และใช้วิธีบิลด์อัพหลายชั้น
แนะนำให้ตรวจสอบให้แน่ใจก่อนตัดสินใจ
หากรู้สึกว่าวีเนียร์หรือครอบฟันของคุณดูไม่เป็นธรรมชาติ
อย่าเก็บไว้คนเดียว ลองเข้ามาปรึกษาได้
ผมพัค จงอุค ผู้อำนวยการคลินิกทันตกรรมดรีม คังนัม อัพกูจอง
เชี่ยวชาญด้านการรักษาซ้ำวีเนียร์และครอบฟันมากว่า 20 ปี
ตีพิมพ์ตำราวีเนียร์เฉพาะทางเล่มแรกในประเทศเกาหลี
และจำหน่ายหมดครั้งพิมพ์แรกภายใน 8 เดือน
ทุกเดือนที่ Lamista Academy
ยังจัดอบรมเทคนิควีเนียร์แบบบิลด์อัพให้กับทันตแพทย์ด้วย
บทความนี้เป็นบันทึกทางคลินิกที่ ทพ. พัค จงอุค แห่งคลินิกทันตกรรมดรีม คังนัม เขียนขึ้นในห้องตรวจ โดยต้นฉบับเผยแพร่บนบล็อกของคุณหมอ ภาพที่ปรากฏเป็นเคสจริงที่คุณหมอรักษาเอง ผลการรักษาแตกต่างกันตามสภาพช่องปากของแต่ละบุคคล และทุกหัตถการมีความเป็นไปได้ของความแตกต่างระหว่างบุคคลและผลข้างเคียง